Danique en Yvonne werken allebei bij de afdeling Werk en Inkomen van de gemeente Utrecht. Danique als projectmedewerker en Yvonne als kwaliteitsadviseur. Beiden doen mee aan het door sociaal ondernemer Nadja van Kessel ontwikkelde programma Bewust Buurten. Het idee erachter: beleid wordt beter als ambtenaren achter hun laptop vandaan komen. Beleid verandert in gezichten.
TEKST: Marja de Ruiter | FOTO’S: Lucy Nieuwdorp
Nadja: ‘Het wantrouwen van inwoners naar de overheid is best groot. Als je niet aan alle regeltjes voldoet kan je uitkering gestopt worden. Als je een brief krijgt die je niet begrijpt veroorzaakt dat paniek. Veel ambtenaren maken beleid en bedenken diensten waar inwoners mee te maken krijgen, maar spreken inwoners niet zelf. In mijn werk als sociaal makelaar zag ik regelmatig waar het fout ging. Er wordt van alles bedacht en georganiseerd, maar de mensen komen niet. Het sluit niet aan.’
‘Leidy Bosman (van de Werkwinkel) en ik zijn toen gaan bedenken hoe het anders kan. Hoe kunnen we ambtenaren in contact brengen met de inwoners en de sociale initiatieven in de wijk? Hoe kunnen we ervoor zorgen dat ambtenaren nieuwsgierig worden voor wie ze eigenlijk hun werk doen? Als het contact tussen de ambtenaren en de sociale partners hechter wordt, profiteert de inwoner daarvan. Als ambtenaren een beeld hebben voor wie ze hun werk doen, levert dat meer voldoening en werkplezier op. Bewust Buurten is een soort van maatschappelijke diensttijd voor ambtenaren. Niet om te helpen, maar om te leren.’
Een heel nuttige ervaring
Danique: ‘Ik heb eerst tien weken meegelopen bij het Papiercafé. In en buiten mijn werk had ik eigenlijk helemaal geen contact met de doelgroep waarvoor ik nu bij de gemeente aan het werk ben. Ik stond versteld van alle vragen en problemen rondom brieven en regelingen, waar inwoners tegenaan kunnen lopen. Ook voor mij was het soms nog lastig om te bedenken wat er in de brief bedoeld werd en hoe je een bepaald vraagstuk (digitaal) kunt oplossen. Echt een hele nuttige ervaring, waar ik veel van geleerd heb.’

‘Mijn tweede ‘stage’ loop ik bij de Groene Golf in de stadstuin Klopvaart. Mensen met een psychische kwetsbaarheid, autisme of een verslavingsachtergrond werken hier met elkaar actief in de moestuin. Ik heb geen groene vingers, maar ik vind het vooral belangrijk om te ontdekken wat zo’n plek voor deze mensen betekent. Ze weten dat ik bij de gemeente werk en ondanks dat velen niet altijd goede ervaringen hebben met officiële instanties, merk ik dat ze zich toch openstellen voor mij. Ik voel me echt één van hen en niet een buitenstaander die komt kijken hoe het hier werkt.’
Yvonne is (zegt ze zelf) het type van ‘de handen uit de mouwen steken’. In haar werk als kwaliteitsadviseur is ze bezig om te bedenken hoe het voor de inwoner beter, sneller en eenvoudiger kan. Haar stage bij de Voedselbank leert haar dat het leven van mensen met weinig geld voortdurend bestaat uit keuzes maken. Yvonne: ‘Je kunt niet én met je poes naar de dierenarts én een andere koelkast kopen als die aan vervanging toe is. De dingen die ik hier hoor laten me niet los. Daar heb ik op mijn werk geen last van. Ik voel me hier echt nuttig. Wat je geeft, krijg je ook terug.’
‘Door aanwezig te zijn in de wijk kan ik mijn werk beter doen’
Niet alleen maar stage
Nadja: ‘Bewust Buurten bevat twee keer tien weken stage lopen bij maatschappelijke organisaties. Zoals Kringloopwinkels, Leger des Heils en kleinere buurtinitiatieven als Buurt- Maaltijden en Buren helpen Buren. Het is een ontwikkelprogramma. Met workshops over professionele nabijheid en macht. Met reflectiebijeenkomsten, waarin deelnemers nieuwe inzichten uitwisselen. En een afsluitende bijeenkomst, waarin we kijken ‘wat ga je nu anders doen?’
‘Het is spannend om in de wereld van iemand anders te stappen. Maar de acceptatie gaat wederzijds heel snel. Sociale organisaties in de wijk leren op deze manier ook hoe het bij de gemeente werkt. Je kunt veel aan elkaar hebben. Ook in de toekomst.’ Een oud-deelnemer zegt op de website Bewust Buurten het volgende: ‘Door aanwezig te zijn in de wijk kan ik mijn werk beter doen, ervaar ik meer voldoening en heb ik meer energie en plezier. Je wordt er als persoon ook zelfverzekerder en nieuwsgieriger door.’
Het hele programma duurt een half jaar. Voor beleidsmedewerkers van Werk en Inkomen is meedoen inmiddels verplicht.
Op dit moment heeft Bewust Buurten voldoende stagelocaties. Maar mocht je nog een goede stageplek weten voor ambtenaren, laat het dan aan Nadja via de website van Bewust Buurten weten (zie het contactformulier onderaan).
Kijk voor meer informatie op bewustbuurten.nl
Foto boven artikel: Yvonne bij de Voedselbank.
Dit artikel verscheen als eerste in Dreefnieuws nummer 45 – september/oktober 2025 – p4/5.


